May dalawang buhay ang bawat OFW.
Hindi ito lihim. Alam na ito ng marami. Pero bihira itong binanggit nang tuwirang tuwirang ganito — kasi kahit kami na nabubuhay sa dalawa, mahirap i-explain ang pakiramdam sa taong nasa iisang lugar lang.
Ang Buhay na Nakikita
Ito ang buhay na nakikita ng pamilya sa bahay.
Ang padala na pumupunta buwan-buwan. Ang pasalubong na dala tuwing uwi. Ang ngiti sa video call kahit pagod na pagod. Ang “okay lang ako” na sabi kahit hindi lagi. Ang presensya kahit nasa malayo — sa pamamagitan ng load, ng mensahe, ng pagtugon kapag may kailangan.
Para sa pamilya, ito ang OFW. Ang nagbibigay, ang maaasahan, ang laging okay.
Ang Buhay na Hindi Nakikita
Ito ang buhay na kasamahan lang ang nakakaalam. O minsan, wala.
Ang gabi na mag-isa ka sa kwarto at tinitingnan ang kisame. Ang araw na ayaw mong tumawag dahil ayaw mong marinig na may problema ulit sa bahay, at wala ka namang magagawa mula dito. Ang tanong na paulit-ulit mong tinatanong sa sarili mo — sulit ba ito? Kailan ako makakauwi nang hindi na kailangang bumalik?
Ang OFW financial stress na hindi lang tungkol sa pera, kundi sa distansya na hindi mabibigyan ng solusyon ng pera.
Ang Hindi Ko Alam
Hindi ko alam kung sulit ang lahat ng ito. Hindi ko alam kung magiging oo ang sagot ko sa tanong na iyon kahit kailan.
Pero alam ko rin na hindi ko alam kung paano huminto.
Kaya nagpapatuloy ako. Nagbabayad ng utang. Nagpapadala pa rin. At tinitingnan ang mga posibilidad — hindi kung kailan makakabalik, kundi kung paano makakabalik nang may mas maayos na sitwasyon kaysa kung paano ako umalis.
Yun ang pinakamatino na bagay na magagawa ko ngayon.
Baka ganito rin ang nararamdaman ng ibang OFW na hindi laging sinasabi.
