Isang Buwan. Katotohanan.
Isang buwan na.
Umupo ako ngayon at tinanong ko ang sarili ko kung anong nagbago. Hindi yung sa numero — alam ko na iyon. Ang maliit na nagbago. Ang mabagal na gumagalaw. Tinanong ko ang sarili ko kung ano ang nagbago sa akin.
May ilang bagay.
Ang relasyon ko sa numero ay nagbago. Bago, ang tinging ko sa total na utang ay laging may kasamang sakit na parang masyadong malaki para harapin. Ngayon, numero na lang siya. Malaki, oo. Pero numero. May katapusan. May solusyon.
Ang desisyon ko tungkol sa pera ay hindi na galing sa panic. Bago, kapag may pagbabayarang darating, may anxiety na kasamang pakiramdam. Ngayon mas mahinahon. Alam ko kung saan pupunta ang bawat piso bago pa man dumating.
Pero may mga bagay na hindi nagbago na akala ko magbabago na.
Hindi pa nawawala ang bigat. Inisip ko baka sa unang buwan, mararamdaman ko na mas magaan na. Hindi pa ganoon. Nandoon pa rin ang dala. Medyo na-adjust lang ang paraan ng pag-dala ko sa kanya.
Hindi rin naging mas madali ang kalayo. Malayo pa rin ang pamilya. Malayo pa rin ang problema. Malayo pa rin ang pakiramdam ng “malapit na tapos.”
Ang pinaka-nagulat sa akin: kung gaano katahimik ang lahat ng ito. Inisip ko baka magbago ang araw-araw. Hindi naman. Iisang trabaho pa rin. Iisang kwarto. Iisang proseso. Ang pagbabago ay nasa loob lang, hindi sa labas.
Kung may sasabihin ako sa sarili ko ng isang buwang nakaraan bago magsimula:
Huwag asahan ang dramatikong pagbabago. Asahan ang maliit. Paulit-ulit. Walang stop. Ganyan ang hitsura ng tunay na progreso.
At yun ang ibibigay ko sa sarili ko habang pumapasok sa ikalawang buwan.
Hindi handa sa lahat. Hindi sigurado sa resulta. Pero hindi na rin babalik sa kung paano nag-iipon-ipon ang utang nang walang kahit anong plano.
Patuloy lang.