10,012. Yun ang bilang ng Pilipino na nakauwi mula sa Middle East sa loob ng ilang buwan — marami sa kanila ay hindi handa sa pagbabagong iyon.
Hindi ito nangyayari lang sa Middle East. Ang kontrata ng OFW ay maaaring matapos nang hindi inaasahan dahil sa maraming dahilan: employer closure, deployment cancellation, health issue, krisis sa host country, o simpleng hindi na-renew.
Kapag nangyari ito, ang mga unang desisyon sa pera ay mahalaga. Narito ang 6 na hakbang na dapat gawin agad.
1. I-list ang lahat ng buwanang obligasyon ngayon — bago pa dumating ang panic.
Bago ka gumawa ng anumang desisyon, kailangan mong malaman ang totoong laki ng iyong buwanang obligasyon. Ilista ang lahat: utang at minimum payments, buwanang padala sa pamilya, insurance premiums, SSS/Pag-IBIG/PhilHealth contributions, at anumang recurring na gastos.
Ang total na ito ang numero na kailangan mong pantayan — o pababain — mula sa iyong natitirang ipon habang naghahanap ka ng bagong trabaho.
2. Makipag-ugnayan sa OWWA at DMW agad — bago maubos ang ipon.
Ang Overseas Workers Welfare Administration (OWWA) at Department of Migrant Workers (DMW) ay may reintegration programs para sa mga OFW na nakauwi — kasama ang livelihood assistance, skills upgrading, at job placement. Hindi ito pangmatagalang solusyon, pero makakatulong sa transition period.
Makipag-ugnayan sa OWWA sa owwa.gov.ph at sa DMW sa dmw.gov.ph. I-verify ang kasalukuyang available na programs at requirements bago pumunta — nagbabago ito.
3. Makipag-usap sa pamilya tungkol sa padala bago sila magtaka.
Ito ang pinakamahirap na hakbang para sa maraming OFW — pero ito rin ang pinaka-kailangan.
Kung hindi ka nagtatrabaho, hindi mo kayang ipagpatuloy ang parehong buwanang padala. Ang mas maaga mong sinasabi ito sa pamilya, mas maaga nilang maaadjust ang gastos. Ang pagtatago nito para huwag silang mag-alala ay karaniwang nagdudulot ng mas malaking problema maya-maya.
4. Ituloy ang SSS at Pag-IBIG contributions sa voluntary basis.
Kapag natapos ang trabaho sa ibang bansa, automatic na titigil ang employer contributions sa SSS at Pag-IBIG. Pero maaari kang magpatuloy bilang voluntary member.
Ang gaps sa contributions ay may direktang epekto sa loanable amount, sickness benefits, at retirement pension sa hinaharap. I-check ang kasalukuyang voluntary contribution rates at procedures sa sss.gov.ph at pagibigfund.gov.ph bago mag-bayad.
5. Huwag gumamit ng credit card para pantayan ang nawala sa kita.
Ang credit card na ginagamit para sa araw-araw na gastos na hindi mababayaran nang buo bawat buwan ay nagdadagdag ng bagong utang sa ibabaw ng natitirang obligasyon. Sa loob ng 3 buwan, ang maliit na gastos ay maaaring lumaki sa isang problema na mas mahirap resolbahin kaysa sa orihinal na sitwasyon.
6. I-explore ang DTI OFW Negosyo Fund kung handa ka para sa negosyo.
Kung mayroon kang malinaw na plano sa negosyo — hindi impulso kundi plano — ang DTI OFW Negosyo Fund ay nagbibigay ng loans mula ₱30,000 hanggang ₱20 milyon, walang collateral hanggang ₱5 milyon, at walang bayad sa unang taon.
Ang “handa” dito ay may kahulugan: malinis na ang personal na utang, may emergency fund, at may totoong business plan. Para sa impormasyon at application: sbcorp.gov.ph.
Ang 6 hakbang na ito ay hindi garantiya na magiging madali ang lahat. Pero ang karamihan ng OFW na nahirapan pagkatapos ng unexpected na pag-uwi ay nagsimulang bumuti kapag ginawa nila ang mga hakbang na ito nang maaga at malinaw.