Nakaraan ako sa isang kwento ngayon na hindi ko agad makakalimutan.
67% ng mga kamakailan na na-repatriate na OFW — umuwi sila mula sa mga lugar na may giyera o kaguluhan. Hindi sila umuwi dahil tapos na sila sa trabaho. Hindi sila umuwi dahil nakatipid na sila ng sapat. Umuwi sila dahil kailangan na. Dahil walang pagpipilian.
6,532 OFW at ang kanilang mga pamilya ang na-repatriate. At karamihan sa kanila — walang malinaw na plano para sa buhay pagkatapos maging OFW.
Ang Araw na Pauwi
Matagal ko nang iniisip ang araw na iyon.
Hindi pa ako umuuwi. Nagtatrabaho pa rin ako dito, nagpapadala ng pera sa bahay, nagbabayad ng utang. Ito ang aking buhay ngayon.
Pero hindi makakaiwas ang sinuman sa pag-iisip: kailan ang huli? Kailan ang araw na pupunta ako sa eroplano, dala ang lahat ng naimpok sa loob ng maraming taon, at uuwi na para sa huling beses?
Naniniwala akong nais ng lahat na ang sagot sa tanong na iyon ay malinaw: “Umuwi ako nang handa. May plano ako. May sapat na ipon. May income source sa bahay.”
Pero para sa 67% ng mga OFW na kamakailan na nagbalik sa Pilipinas — hindi ganyan ang nangyari.
Walang Pasabi ang Mundo
Hindi palagi may pasabi ang mundo bago kailangan kang umalis.
Giyera. Sakuna. Problema sa employer. Sakít. Pamilyang nangangailangan ng iyong presensya. Maraming bagay ang puwedeng puwersahin kang umuwi bago ka handa.
At kapag ganyan ang nangyari — kung wala kang ipon, kung may utang ka pa, kung walang income plan sa Pilipinas — ang paguwi na dapat sanang masaya ay nagiging bagong krisis.
Iyon ang totoong kwento ng marami sa mga 6,532 na OFW na ito.
Kung Bakit Nagbabayad Ako ng Utang Ngayon
Hindi ko sinasabi ito para takutin ang sinuman. Sinasabi ko ito dahil ito ang nagpapanatili sa akin sa tamang landas.
Sa tuwing nag-iisip ako kung bakit ko kailangan na mabayaran ang utang ko — hindi lang ito para sa sarili ko. Ito para sa araw na wala na akong pagpipilian.
Kung may kaguluhan bukas sa lugar na ito. Kung kailangang umuwi agad. Kung wala nang oras para mag-plano.
Gusto kong maging handa nang hindi inaasahan.
Iyon ang pinakamalinaw na rason para gawin ngayon ang mga bagay na mahirap gawin. Hindi para sa hypothetical na kinabukasan. Para sa posibilidad na hindi natin kontrolado.
Ang 67% ng mga OFW na umuwi sa dahilang hindi nila pinili — hindi sila nagkulang. Inabutan sila ng mundo ng hindi sila handa.
Sana kapag inabutan naman ako — kahit konti — mas handa na ako kaysa ngayon.
Source: “67% of repatriated OFWs flee conflict; reintegration intensified” — Philippine News Agency, 2026. https://www.pna.gov.ph/articles/1273334
